Novas melloras na acción protectora da Seguridade Social e outras normas sociais

O Real decreto lei 31/2026, do 20 de outubro, ten por obxecto incorporar un conxunto de medidas destinadas tanto a mellorar a acción protectora como a mellorar a xestión de determinadas prestacións.

O citado real decreto modifica o texto refundido da Lei xeral da Seguridade Social, aprobado polo Real decreto lexislativo 8/2015, do 30 de outubro, así como demais normativa laboral e da Seguridade Social.

En materia de incapacidade temporal (IT), incorpóranse medidas destinadas a reforzar a protección que ofrece o sistema da Seguridade Social. Regula dous novos casos especiais de incapacidade temporal:

1. Relativo ao trastorno da menopausa secundario codificado
2. Lesións derivadas da violencia de xénero

E reorganiza o marco xeral das situacións especiais informáticas.

O parámetro de referencia para determinar a cantidade mínima do pensións extraordinarias causadas por actos de terrorismo, substituíndo o triplo do indicador de ingresos públicos de efectos múltiples polo dobre Salario Mínimo Interprofesional (SMI).

Respecto ao Atención a menores con cancro ou enfermidade grave: Permite o acceso á prestación sen requirir ingreso hospitalario cando o tratamento médico é de igual intensidade; amplía o límite de idade máis aló dos 26 anos para as persoas falecidas cunha discapacidade igual ou superior ao 65 % ou de dependencia de grao III; e autoriza o desfrute simultáneo ou alternativo entre pais.

Con esta mesma finalidade, modifícase o texto refundido da Lei do Estatuto dos Traballadores, aprobado polo Real decreto lexislativo 2/2015, do 23 de outubro, polo que se regula a redución de xornada por este motivo.

En canto aos requisitos de acceso ao pensión de viuvez para parellas de feito Elimínase a obriga de inscribirse no rexistro público ou escritura formal cando existan fillos comúns, esixindo só 2 anos de convivencia estable.

Buscando ampliar a protección económica de menores e persoas vulnerables, a lei aumenta pensións de orfandade causadas tras a morte do falecido por violencia contra as mulleres, en situación equiparable á orfandade absoluta, garantindo unha contía mensual mínima equivalente a dobre SMI mensual vixente en calquera momento.

Introdúcese unha nova disposición adicional sesenta e cuarta para introducir a asimilación das prestacións da Seguridade Social ás continxencias profesionais en situacións catastróficas, en virtude da cal se poderán aprobar normas con rango de lei en virtude das cales se poden acordar prestacións como incapacidade temporal, incapacidade permanente ou morte e supervivencia, asimiladas á continxencia profesional, mellorando así a súa cobertura.

Co fin de mellorar a protección dos menores en caso de incumprimento das obrigas alimentarias recoñecidas xudicialmente, introdúcense melloras no réxime xurídico do Fondo de Garantía de Pago de Alimentos. Elévase o importe máximo do anticipo 300 euros mensual e vincula o limiar de ingresos co SMI.

Finalmente, a reforma modifica a Lei 29/2011, do 22 de setembro, de Recoñecemento e Protección Integral das Vítimas do Terrorismo, dirixida a vítimas de terrorismo que non fosen indemnizadas en concepto de responsabilidade civil polos delitos de terrorismo sufridos, ben porque ese delito non fose obxecto de sentenza penal firme ou ben porque a devandita sentenza non establecese indemnización por tal concepto. Regula as axudas complementarias ou o incremento das indemnizacións transcorridos 5 anos do delito sen que exista sentenza firme que determine a responsabilidade civil, equiparando as súas contías ás do artigo 20 da Lei 29/2011.

Entrada en vigor:

1. O presente real decreto lei entrará en vigor o mesmo día da súa publicación no «Boletín Oficial del Estado».
2. Sen prexuízo do disposto no apartado anterior, as modificacións sinaladas producirán os seguintes efectos:

• As modificacións introducidas no artigo 61.2 do texto refundido da Lei xeral da Seguridade Social e no artigo 27.2 do texto refundido da Lei de clases pasivas do Estado producirán efectos o día primeiro do mes seguinte ao da publicación.
• As modificacións introducidas nos artigos 144.4, 169.1.a), 171, 172 e 173.1 do texto refundido da Lei xeral da Seguridade Social e no artigo 23.2 da Lei 47/2015, do 21 de outubro, así como os artigos cuarto, quinto e sexto, producirán efectos a partir do primeiro día da publicación.
• As modificacións introducidas nos artigos 190, 191 e 192 do texto refundido da Lei xeral da Seguridade Social, así como no artigo 37.6 do texto refundido da Lei do Estatuto dos traballadores, terán efectos o 23 de outubro de 2026.
• A modificación do artigo 309 do texto refundido da Lei xeral da Seguridade Social terá efectos a partir do 1 de xaneiro de 2027.