Adela Quinzá-Torroja: “A seguridade e saúde no traballo é un dereito fundamental”
Na segunda entrevista da campaña #VamosACreérnoslo, que reúne as voces máis coñecedoras da seguridade e saúde no traballo, as que xestionan os centros comarcais de prevención de riscos laborais, compartimos unha charla con Adela Quinzá-Torroja.
A directora xerente do Instituto de Seguridade e Saúde Laboral de Galicia é licenciada en Dereito, Técnico Superior en prevención de riscos laborais nas súas tres especialidades e muller claramente comprometida coa protección.
Funcionaria de carreira do Corpo Superior da Xunta de Galicia, exerceu como coordinadora da policía local e da unidade policial adscrita á Xunta, e dende o ano 2000 está vinculada ao Instituto, primeiro como subdirectora xeral e desde 2009 como titular deste.
Nos últimos anos, o sector da prevención foi testemuña da vinculación entre Fraternidad-Muprespa e o Instituto, materializada en xornadas, xornadas e obradoiros, sempre coa prevención como pano de fondo.
2026 foi declarado Ano da Seguridade e Saúde no Traballo. Que significado ten esta declaración para a súa Comunidade Autónoma e que oportunidades abre para reforzar a cultura preventiva no seu territorio?
A Xunta de Galicia asume tanto a seguridade e saúde no traballo como o benestar laboral como ámbitos prioritarios de actuación e estamos convencidos de que a época actual, con novos escenarios e novas formas de traballo, presenta retos aos que debemos dar resposta mediante o rigor técnico e o diálogo social. Para conseguilo contamos cun marco estratéxico propio, froito das achegas e do consenso cos interlocutores sociais en Galicia, ao tempo que executamos parte das accións da estratexia española.
Con esa premisa e tendo en conta que
As comunidades autónomas son fundamentais na execución de calquera política que se poña en marcha de prevención de riscos laborais.
e, en xeral, na mellora das condicións laborais no ámbito preventivo, esta declaración de 2026 debe permitirnos avanzar conxuntamente para reforzar unha xestión preventiva real e eficaz no ámbito laboral. Esta declaración debe lembrar que a seguridade e a saúde no traballo é un dereito fundamental e unha responsabilidade compartida por todos os axentes implicados.
Dende Galicia, e especialmente a través do Issga, este ano participaremos activamente en todas as actividades que se deseñan con motivo desta Declaración, e tamén queremos que sirva para poñer en valor o traballo, en calquera ámbito que se desenvolva, do persoal técnico de prevención de riscos laborais, que cada día se esforza por asesorar e buscar solucións que eviten os danos á saúde.
Todas estas actividades sumarémolas ás xa previstas para 2026 no noso Plan de Acción dirixido a colectivos, sectores ou factores de risco que requiran máis atención, insistindo en ofrecer un servizo público de calidade ao tecido empresarial de Galicia.
Como cres que encadra o traballo das mutuas dentro do sistema preventivo da túa comunidade e que melloras ou liñas de traballo cres que se poderían introducir para mellorar a cultura preventiva das nosas mutualistas?
As mutuas, pioneiras na prevención, seguen a ser un recurso moi importante na sensibilización do sistema preventivo e contan con especialistas de primeiro nivel.
Para o ISSGA as mutuas son colaboradoras moi necesarias e valiosas, tanto en materia preventiva como na promoción da saúde no traballo.
A través do seu persoal técnico están a colaborar co Instituto na información e formación sobre os temas de maior actualidade. En concreto, son unha parte importante das nosas sesións técnicas, que en 2026 abordan cuestións como o benestar laboral e os ambientes psicosocialmente saudables, así como os equipos de protección ocular, durmir e descanso. Tamén a integración da perspectiva de xénero na ergonomía laboral, o teletraballo, o liderado, a adquisición de máquinas, etc.
Deste xeito, permitíronnos contar con foros presenciais con simuladores, exoesqueletos e unha serie de avances tecnolóxicos aplicados ao ORP como a gamificación ou a realidade virtual e aumentada, así como na seguridade viaria laboral ou na promoción da saúde no traballo, cada vez máis necesaria, que puxemos a disposición en Galicia. Estamos moi agradecidos... É un camiño que temos que percorrer xuntos e que nos axudou a crecer mutuamente.
As mutualidades poñen todo este capital de coñecemento e recursos a disposición das súas mutualistas e, sen dúbida, animo a que o utilicen.
O ISSGA conta coa “Estratexia de Seguridade e Saúde Laboral de Galicia: Horizonte 2027” como instrumento de prevención de riscos laborais. Cales son os principais puntos fortes desta estratexia?
Trátase dunha estratexia para Galicia coas súas notas diferenciadoras que, en todo caso, asume como fontes as estratexias europeas e españolas. Trátase dun texto estratéxico avalado polo acordo unánime dos interlocutores sociais da nosa terra, despois de ter participado activamente no seu deseño.
A estratexia SSL galega combina a abordaxe dos riscos tradicionais cos retos do futuro
Quero destacar que se coidou moito en cada medida de rigor científico-técnico, que teña unha visión integral da saúde laboral e que se organice en eixos que estruturan as principais necesidades de Galicia. Así, combina a atención aos riscos tradicionais e aos retos do futuro e abraza novas tendencias. Ademais de perseguir a redución da sinistralidade, busca a promoción de ambientes saudables, a atención debida aos riscos psicosociais e aos cambios derivados das diferentes transformacións.
Quero engadir que está pensado especialmente para pemes, autónomos e sectores con maiores niveis de risco. Ademais, aposta pola especialización, a innovación e a investigación como ferramentas imprescindibles. En definitiva, é unha estratexia para Galicia, cunha visión multidisciplinar e integral, realista pero ambiciosa e orientada a resultados. Temos un alto nivel de execución, polo que nos sentimos moi orgullosos.
