Pilar Simón: "A prevención é unha prioridade estratéxica para o Goberno da Rioxa"
Pilar Simón ocupa desde o ano pasado a Dirección Xeral de Traballo e Saúde Laboral da Rioxa. Protagoniza a cuarta entrevista no marco da campaña #VamosACreérnoslo, promovida por Simón é licenciado en Ciencias Políticas e da Xestión Pública e diplomado en Relacións Laborais pola Universidade da Rioxa.
O seu traballo estivo vinculado a ámbitos moi diversos: administración local, sindicatos e empresas privadas.
Con esta entrevista afondamos nas prioridades, avances e retos que orientan a acción preventiva na comarca, impulsada pola Estratexia Rioxa 2025-2028, marco que reforza o compromiso do Goberno da Rioxa coa mellora das condicións laborais, a protección dos traballadores e o papel que as mutuas de seguros desempeñan como aliadas estratéxicas neste camiño.
2026 foi declarado Ano da Seguridade e Saúde no Traballo. Que significado ten esta declaración para a súa Comunidade Autónoma?
O Goberno da Rioxa ten o firme compromiso de cumprir co deber constitucional de velar pola seguridade e a saúde dos traballadores da nosa Comunidade Autónoma. Neste contexto, en xaneiro de 2025 asinouse a Estratexia Rioxa de Seguridade e Saúde no Traballo 2025-2028, froito do acordo entre o Goberno da Rioxa e as organizacións sindicais e empresariais que forman parte da Concellería de Diálogo Social da Rioxa.
A Estratexia supón a materialización do compromiso do Goberno da Rioxa coa protección da seguridade e a saúde dos traballadores e a mellora das condicións de traballo, desde unha perspectiva baseada no diálogo social.
Ademais, está aliñada cos Obxectivos de Desenvolvemento Sostible da Axenda 2030 das Nacións Unidas e, en particular, co ODS 8. O seu obxectivo xeral é “conseguir ambientes de traballo seguros e saudables que contribúan positivamente á saúde dos traballadores e ao progreso das empresas e da sociedade”.
Para conseguilo é fundamental, en primeiro lugar, evitar os danos á saúde derivados do traballo e, ao mesmo tempo, desenvolver accións encamiñadas á mellora continua das condicións de traballo. Todo isto require integrar a cultura preventiva a todos os niveis das empresas e contar coa necesaria implicación do conxunto da sociedade.
Como cres que encadra o traballo das mutuas dentro do sistema preventivo da túa comunidade e que melloras ou liñas de traballo cres que se poderían introducir para mellorar a cultura preventiva das nosas mutualistas?
O obxectivo 6 da Estratexia Rioxa de Seguridade e Saúde no Traballo 2025-2028 consiste en “promover e fomentar a cultura preventiva en toda a sociedade” e inclúe accións de formación, divulgación, sensibilización, información e incentivos.
Neste sentido, consideramos que todas as organizacións relacionadas coa prevención de riscos laborais, incluídas as mutuas de seguros, poden contribuír de forma significativa á consecución deste obxectivo.
As mutuas de seguros xogan un papel fundamental no sistema preventivo grazas á súa proximidade ás empresas e o seu amplo coñecemento da realidade laboral da nosa Comunidade. A túa contribución é especialmente valiosa
Nunha comunidade como a Rioxa, onde predominan as pequenas e medianas empresas, este traballo cobra especial relevancia. Por iso, dende o Goberno da Rioxa mantemos unha firme aposta polo fomento dunha cultura preventiva, baseada na colaboración entre administracións, axentes sociais e empresariado. Neste contexto, as mutuas colaboran activamente co Servizo de Saúde Laboral, adscrito a esta Dirección Xeral, no desenvolvemento de diferentes actividades formativas. Por exemplo, participaron no Congreso “Innovación en PRL”, celebrado os días 28 e 29 de maio de 2025, así como na Oferta Formativa 2025 e a correspondente a 2026, impartindo obradoiros e participando en Xornadas Técnicas.
No caso de Mutua Natalia Fernández Laviada, Subdirector Xeral de Prevención, Calidade e Comunicación de
De cara ao futuro, consideramos prioritario seguir impulsando accións dirixidas ás pemes, reforzando a prevención de trastornos musculoesqueléticos e riscos psicosociais, e aproveitando as oportunidades que ofrecen as ferramentas dixitais. Só a través da colaboración entre todos os axentes podemos seguir avanzando cara a contornas de traballo máis seguras e saudables. Neste camiño, as mutuas son aliadas valiosas.
Que medidas concretas se están a aplicar nos sectores con maior índice de incidencia?
O obxectivo 1 da Estratexia consiste en “reducir a sinistralidade laboral” e contempla diferentes actuacións dentro das seguintes liñas de actuación: análise e investigación; asesoramento e asistencia técnica; vixilancia e control; difusión, sensibilización e información; e incentivo.
Estas actuacións concrétanse, na súa maior parte, na planificación anual do Servizo de Saúde Laboral, que tamén ten en conta a evolución da sinistralidade para adecuar as actuacións ás necesidades de cada momento.
No sector con maior índice de incidencia na Rioxa, que na actualidade corresponde á Construción, as visitas de vixilancia e control das obras realízanse os técnicos do dito Servizo, en calidade de Técnicos Titulados, de conformidade co disposto no artigo 5 do Decreto 33/2008, do 23 de maio (BOR núm. 71, do 29 de maio).
Durante o ano 2025 realizáronse un total de 246 visitas programadas a obras, que deron lugar a 56 requisitos.
Os resultados destas actuacións amosan o alcance deste traballo. Durante o ano 2025 realizáronse un total de 246 visitas programadas ás obras, que deron lugar a 56 requisitos para corrixir as deficiencias detectadas en materia de prevención de riscos laborais.
Destes requisitos, cumpríronse 52, o que supón un grao de cumprimento do 92,9%. Estes datos reflicten un alto nivel de atención ás indicacións técnicas realizadas e unha resposta maioritariamente favorable por parte das empresas solicitadas.
A estas actuacións súmase o traballo desenvolvido no marco do Convenio asinado coa Fundación Laboral da Construción da Rioxa (FLC) para o desenvolvemento de actividades específicas de cualificación en materia de prevención de riscos laborais, dirixidas a traballadores que exercen a súa profesión ou oficio no sector da construción ou en sectores afíns incluídos no ámbito de aplicación do Convenio Colectivo Xeral do Sector da Construción.
Neste marco, os técnicos da Fundación realizaron en 2025 un total de 517 visitas, das cales 406 corresponderon a obras con proxecto e 111 a obras sen proxecto, co obxectivo de promover e promover boas prácticas en materia de prevención de riscos laborais e verificar as condicións de seguridade existentes.
O conxunto destas actuacións permite non só detectar e corrixir posibles incumprimentos, senón tamén promover boas prácticas, reforzar a concienciación e consolidar unha cultura preventiva nun sector especialmente relevante desde o punto de vista da sinistralidade laboral.
