ENTREVISTA A VALERIANO GÓMEZ, CONSELLEIRO DE TRABALLO E INMIGRACIÓN
ENTREVISTA| VALERIANO GÓMEZ
O ministro de Traballo e Inmigración, Valeriano Gómez (Arroyo del Ojanco, Xaén, 1957), tivo a amabilidade de concederlle a Fraternidad-Muprespa unha entrevista na que tivemos a oportunidade de tratar con el os temas que máis preocupan e interesan ao noso sector.
Analizáronse temas como as novas tecnoloxías e os beneficios que poden aportar ao cidadán, a posibilidade de elaborar un “libro branco” sobre o M.A.T.E.P.S.S no que participen todos os axentes implicados na súa misión ou a necesidade de identificar claramente os conceptos de absentismo e baixa por continxencias comúns.
Ministro de Traballo e Inmigración
Madrid, outubro de 2011.
Fraternidad-Muprespa (F-M). Somos conscientes do enorme esforzo que a Administración Xeral do Estado, e concretamente a Seguridade Social, realiza no servizo dos cidadáns a través das novas tecnoloxías, cumprindo a Lei 11/2007 de Acceso Electrónico dos Cidadáns. Destacamos o éxito do portal redtrabaj@ do Servizo Público de Emprego Estatal, que permite a aplicación automática e a concesión das prestacións. Non obstante, non conseguiu o obxectivo de converterse nun “portal de emprego” como pretendía, nin de espertar o interese de empresarios e demandantes de emprego.Pretende a Consellería traballar nesta liña, ofrecer un servizo de busca de emprego de calidade a través de Internet ás empresas e demandantes de emprego?
VALERIANO GÓMEZ (V.G.). Dende a Consellería queremos que Internet sexa unha canle que facilite aos traballadores e emprendedores todos os trámites que teñen que realizar no noso ámbito de actuación e, fundamentalmente, que poida constituír unha vía para coñecer e atopar ofertas de emprego a través dos Servizos Públicos de Emprego. Neste sentido, avanzamos moito na tramitación telemática das prestacións por desemprego, así como na atención nas propias oficinas no recoñecemento das prestacións grazas á posta en marcha do servizo de Cita Online, que evitou que os desempregados esperasen innecesariamente, esperando en colas, ademais de mellorar o ambiente laboral dos propios funcionarios.
Por outra banda, dentro da Estratexia Española de Emprego 2012-2014, queremos dar un impulso a todo o relacionado coa busca de emprego a través de Internet e, polo tanto, apostar por estender o uso da Administración electrónica no Sistema Nacional de Emprego.
Trátase de proporcionar accesibilidade dixital ás persoas e empresas que utilizan os servizos de emprego para que poidan acceder tanto á realización de trámites como á prestación dos servizos. Isto suporá a creación dun espazo web compartido por todos os membros do Sistema Nacional de Emprego para ofrecer a través de Internet información e orientación profesional, información sobre demanda de emprego, recursos para a busca de emprego ou servizos e ofertas formativas, así como ofertas de emprego.
F-M. Un dos servizos electrónicos con maior demanda é o simulador de cálculo de pensións, baixo diferentes escenarios. Pero é un programa que non utiliza todo o poder das bases de datos da Seguridade Social, incluída a vida laboral, que está informatizada.Por que non se desenvolve este servizo, de moi alto interese para os cidadáns?
V.G. A través da web da Seguridade Social, calquera cidadán pode descargarse gratuitamente no seu ordenador persoal un programa que lle permita autocalcular a súa pensión de xubilación. A aplicación é fácil de usar e non precisa de certificado dixital; funciona e responde en función da información que introduce o cidadán. O obxectivo é ofrecer aos cidadáns unha alternativa que lles permita simular calquera hipótese sobre a súa futura pensión de xubilación da Seguridade Social.
A Seguridade Social leva anos utilizando toda a potencia das súas bases de datos corporativas automatizando a xestión das prestacións, facilitando a tramitación e resolución dunha pensión de xubilación nun período medio de sete días. Ademais, permite aos traballadores que o soliciten -normalmente cando a idade de xubilación está próxima- se lles facilite con carácter meramente informativo o importe aproximado da súa pensión de xubilación, segundo a información das bases de datos da Seguridade Social.
Só no ano 2010, o Instituto Nacional da Seguridade Social atendeu 174.563 solicitudes relativas ao cálculo estimado da pensión de xubilación, información que non pode xerar dereitos ou obrigas en materia de Seguridade Social. Este volume de información supón o 67,49% do total das pensións de xubilación que a Seguridade Social recoñeceu nese ano.
En todo caso, e de conformidade co disposto na disposición adicional vixésimo sexta da Lei 27/2011, do 1 de agosto, de actualización, adaptación e modernización do réxime da Seguridade Social, establécese a previsión, mediante o desenvolvemento regulamentario que proceda, de informar previamente aos traballadores sobre o seu futuro dereito a unha pensión de xubilación a partir da idade e coa periodicidade que se estableza.
"É interesante dinamizar accións coas CCAA a través da participación en beneficios"
F-M. O gasto público en sanidade xestionado polas comunidades autónomas é motivo de crecente preocupación. Por outra banda, e dende o Sistema da Seguridade Social, confírmase a posibilidade dunha importante redución do gasto en incapacidade temporal por continxencia común. Aínda que se tomaron medidas, mediante convenios, para fomentar a mellora da xestión e dos resultados por parte das comunidades autónomas,Tería sentido considerar a "participación dos beneficios" neste asunto?
V.G. Esta idea de repartición de prestacións é a que subxace na sinatura de convenios coas comunidades autónomas para o control da Incapacidade Temporal, así como noutra serie de propostas -coa súa correspondente disposición legal- dirixidas a que as Mutuas de Accidentes de Traballo poidan colaborar cos Servizos de Saúde naquelas especialidades nas que a Mutua de Seguros, a rehabilitación, a rehabilitación, etc.
Isto contribúe a mellorar a calidade asistencial e tamén a acurtar os procesos, o que pode supoñer un importante aforro no gasto da Seguridade Social en prestacións de I T. En consecuencia, creo que é intelixente estimular estas accións a través deste "compartimento de beneficios".
F-M. No último ano, o Real decreto 204/2010 implantou un sistema de incentivos (“bonificación”) para a redución de accidentes, baseado nas previsións do a. 73 da Lei Xeral da Seguridade Social segundo o seu texto vixente desde xaneiro de 2008.A implantación deste incentivo debe entenderse como unha renuncia definitiva á implantación do sistema de bonificacións e recargas das partidas previstas desde a entrada en vigor da Lei en 1994 na Lei, e nunca aplicada nin eliminada?
V.G. O Consello de Estado, no seu informe sobre o anteproxecto dese decreto, entendeu que os incentivos nel regulados constitúen, precisamente, unha vía para conseguir a redución de cotizacións a que se refire a pregunta. Así mesmo, suxeriu non esquecer a posibilidade de contemplar recargos no futuro. Aínda que neste momento non se considerou oportuno, hai que ter en conta que o sistema xa conta con instrumentos sancionadores mediante o recargo de prestacións, a actuación da Inspección de Traballo e os xulgados. En todo caso, atendeuse a suxestión do Consello de Estado, facéndoo constar no preámbulo do propio decreto.
"Pode ser unha boa idea elaborar unha especie de libro branco sobre o M.A.T.E.P.S.S. coas achegas de todas as partes implicadas"
F-M. As MATEPSS, entidades que forman parte do sistema de seguridade social de España, dan cobertura en continxencias profesionais a máis do 95% dos traballadores por conta allea, xestionan a prestación por continxencias comúns de máis do 60%, así como unha parte importante dos autónomos en ambas continxencias. Tamén xestionan prestacións por risco de embarazo e lactación e recentemente o cesamento da actividade dos autónomos e enfermidade grave dos nenos. Existen opinións diferentes e mesmo conflitivas entre a CEOE, os sindicatos e a propia Administración sobre o período mínimo de constitución das empresas, a constitución de reservas, o ámbito de xestión en materia de absentismo, a participación dos sindicatos na xestión, etc.Podería chegar o momento de elaborar unha especie de “libro branco” sobre o MATEPSS que reciba achegas das partes implicadas, ofrecendo un modelo válido para todos?V.G. Creo que pode ser unha boa idea e, en todo caso, será útil para o traballo de reforma do marco normativo das mutuas, previsto na disposición adicional 14 da recente Lei 27/2011, do 1 de agosto, de actualización, adaptación e modernización do réxime da Seguridade Social. O prazo concedido ao Goberno, coa participación dos axentes sociais, para cumprir este obxectivo é dun ano, o que, sen dúbida, require preparar a tarefa.
F-M. O 60% das empresas teñen continxencias comúns cubertas a través do MATEPSS, porcentaxe que supón o 70% do absentismo laboral. Porén, o proceso de alta do traballador, que remata coa decisión do Servizo Público de Saúde, non ofrece moitas ferramentas ás mutualistas para controlar o absentismo ou a fraude.Que mecanismos consideraría oportunos o MTIN para mellorar neste sentido? Considerouse a posibilidade de ceder máis competencias ao sector da Mutua para o control e vixilancia das continxencias comúns, que á súa vez poderían contribuír á racionalización dos Servizos Públicos de Saúde?
"Non se pode identificar simplemente a baixa por continxencias comúns co absentismo. Deberiamos comezar por consensuar os conceptos".
V.G. Para resolver ben un problema, é recomendable comezar por plantexalo correctamente. Non se poden identificar simplemente baixas por continxencias comúns con absentismo. Debemos comezar por acordar os conceptos, a forma de medilos e a súa comparabilidade.
Dito isto, está claro que é mellorable e o Goberno xa presentou na mesa de diálogo social algúns documentos con análise de datos e propostas en diferentes direccións porque non creo en solucións sinxelas a problemas complexos.
Sempre será conveniente a máxima colaboración cos servizos sanitarios en cuxa dirección nos movemos. E en canto á ampliación de competencias, haberá que acatar o que se decida entre o Goberno e os interlocutores sociais na futura reforma do marco normativo das mutuas. Agora ben, isto sería moito máis sinxelo se as mutuas lograsen gañar a confianza dos representantes do persoal protexido por elas.
"Non se pode afirmar que o servizo de prevención para pemes sexa un servizo gratuíto con cargo a taxas porque non é unha prestación da Seguridade Social senón unha obriga directa do empresario".
F-M. As MATEPSS foron pioneiras na prevención de accidentes laborais, dando moi bos resultados na loita contra a sinistralidade. Sería beneficioso un escenario no que o MATEPSS prestase ás pemes (de 1 a 10 traballadores) servizos de prevención gratuítos con cargo a taxas.Que factible ve dende a Consellería a posta en marcha deste tipo de iniciativas destinadas a axudar economicamente á empresa e mellorar a súa seguridade?
V.G. Esta Consellería mostrouse especialmente sensible neste sentido, dando resposta ás inquietudes das organizacións empresariais e sindicais. Por proposta da Secretaría de Estado de Seguridade Social, na Estratexia Española de Seguridade e Saúde no Traballo 2007-2012 introducíronse diversas medidas de apoio ao pequeno comercio que xa están a dar os seus froitos; especialmente o asesoramento “online” e a tramitación simplificada da documentación requirida en materia de prevención, todo iso nunha plataforma informática creada para tal fin con recursos do Fondo de Prevención e Rehabilitación. O propio nome adoptado "Prevención 10" fai referencia ao tamaño das empresas ás que se dirixe. E sen dúbida, aínda queda moito por percorrer neste asunto.
Outra cousa é que se intente retroceder en canto á separación das mutuas das actividades preventivas que constitúen unha obriga legal do empresario. O camiño percorrido nos últimos anos impúxoo os reiterados requirimentos do Tribunal de Contas e da Intervención Xeral da Seguridade Social.
Non se pode afirmar que sexa un servizo gratuíto con cargo a cotización porque non é unha prestación da Seguridade Social senón unha obriga directa do empresario. Cabe lembrar que a propia Lei de Prevención de Riscos Laborais de 1995, que autorizaba ás mutuas a actuar como servizo de prevención das súas empresas asociadas, nunca dixo que fose como unha prestación do sistema senón como un servizo privado de prevención. Precisamente desta mestura público-privada xurdiu o problema do traspaso de custos indebidos á Seguridade Social, que tivo que ser corrixido a partir de 2005. O que facilitou a chegada a eses excesos foi a permanencia no tempo dunha fórmula que o propio preámbulo da Lei de Prevención definiu como temporal para permitir a implantación inicial das súas previsións.
"A súa mutua - Calidade e servizo, os 365 días do ano"
