Elirerto Galván: “2026 é a oportunidade de consolidar unha verdadeira cultura preventiva”
No marco da campaña #VamosACreérnoslo, coa que Fraternidad-Muprespa se suma ao Ano da Seguridade e Saúde no Traballo 2026, iniciamos unha serie de entrevistas a algunhas das persoas que lideran a prevención no noso país. Unha iniciativa que busca reforzar unha convicción compartida: a prevención só é posible cando se cre nela e se promove desde todos os ámbitos.
Abrimos esta serie con Elireto Manuel Galván, director do Instituto Canario de Seguridade Laboral, ICASEL, dende 2015, doutor especialista en Medicina do Traballo e profesional de referencia no ámbito preventivo, cunha traxectoria de máis de dúas décadas dedicada á seguridade, a saúde laboral e a mellora continua das condicións de traballo.
A relación entre Fraternidad-Muprespa e o Instituto consolídase dende hai anos a través de numerosas xornadas e campañas conxuntas, unha colaboración que demostra como a suma de esforzos é fundamental para reforzar a prevención de riscos e promover contornas de traballo máis seguras e saudables.
2026 foi declarado Ano da Seguridade e Saúde no Traballo. Que significado ten esta declaración para a súa Comunidade Autónoma e que oportunidades abre para reforzar a cultura preventiva no seu territorio?
Esta declaración supón moito máis que unha conmemoración institucional. Coincide co 30 aniversario da Lei 31/1995 de Prevención de Riscos Laborais e supón unha convocatoria para reforzar a prevención como valor estratéxico nas empresas, administracións e sociedade.
Para a nosa Comunidade Autónoma, esta declaración ten un dobre sentido. Por unha banda, o recoñecemento dos avances en cultura preventiva, redución de accidentes e mellora das condicións laborais.
Por outra banda, impulso político e social para afrontar os novos riscos laborais asociados á dixitalización, o envellecemento da poboación activa, os riscos psicosociais, o teletraballo ou o cambio climático.
En resumo,
O Ano da Seguridade e Saúde no Traballo pode actuar como catalizador para consolidar unha auténtica cultura preventiva en Canarias
unha cultura onde a seguridade e saúde laboral non se entendan só como unha obriga legal, senón como un elemento esencial da calidade do emprego, da competitividade empresarial e do benestar social.
Como cres que encadra o traballo das mutuas dentro do sistema preventivo da túa comunidade e que melloras ou liñas de traballo cres que se poderían introducir para mellorar a cultura preventiva das nosas mutualistas?
As mutualidades son un elemento fundamental dentro do sistema preventivo da nosa comunidade, xa que actúas non só na xestión de continxencias profesionais e asistencia sanitaria, senón tamén como axentes activos na promoción da seguridade e saúde laboral. A súa proximidade ás empresas e aos traballadores permítelles detectar riscos frecuentes, asesorar sobre medidas preventivas e promover hábitos de traballo seguros e adaptados a cada sector produtivo.
A capacidade técnica e a experiencia práctica dos Fondos Mutuos fan que sexan apoios complementarios para empresas e administracións.
Ademais, a súa capacidade técnica e experiencia práctica convértenas nun apoio complementario a empresas e administracións públicas.
Non obstante, considero que existen varias liñas de mellora para reforzar a cultura preventiva entre as mutualistas, como aumentar as accións formativas prácticas e sectoriais, especialmente nas pemes e autónomos, onde moitas veces hai menos recursos preventivos; promover unha maior coordinación entre mutualidades, servizos de prevención, empresas e administración e impulsar programas de seguimento e apoio preventivo despois da baixa, para facilitar o retorno ao traballo seguro e evitar recaídas.
Que avances se están a realizar na prevención de riscos ergonómicos e musculoesqueléticos, especialmente relevantes en Canarias?
Na prevención de riscos ergonómicos e trastornos musculoesqueléticos, estase a producir importantes avances tanto a nivel estatal como na nosa comunidade autónoma, especialmente en sectores de elevada carga física como a hostalería, a asistencia sociosanitaria ou a construción.
ICASEL promove estudos ergonómicos e psicosociais no sector hostaleiro de Canarias, que tanto peso ten na comarca
En Canarias, onde o sector hostaleiro ten un enorme peso económico, estanse a realizar estudos ergonómicos e psicosociais específicos promovidos por ICASEL. Recentemente publicouse un estudo que analizou 121 hoteis do arquipélago e amosou a importancia de avaliar os riscos ergonómicos e psicosociais cunha metodoloxía máis específica e estender as medidas preventivas máis aló da formación e da información.
Así mesmo, publicouse recentemente o documento técnico “A planificación do tempo de traballo no departamento de chan como ferramenta preventiva”, que permite establecer a carga de traballo das empregadas do fogar.
En conclusión, os avances actuais combinan tecnoloxía, formación, redeseño organizativo e vixilancia da saúde. En Canarias, estas melloras cobran especial relevancia polo peso do turismo e dos traballos fisicamente esixentes, onde os TME seguen a ser unha das principais causas de baixa.
