"O despedimento foi unha reacción ilexítima ás pretensións previas do empregado, vulnerando o seu dereito fundamental á tutela xudicial efectiva".

Resólvese o recurso de unificación de doutrina, contra a sentenza do TSJ de Estremadura no 5464/2023, formulada contra a sentenza do Xulgado do Social número 5 de Badaxoz con auto número 730/2022.

O traballador, Jesús Miguel, prestaba servizos como condutor dende o 16 de agosto de 2021.

O 6 de xullo de 2022, Jesús Miguel negouse a realizar un servizo adicional, argumentando que a súa quenda xa rematara. A empresa tivo que mobilizar outro vehículo para completar o servizo, o que xerou unha incidencia que se formalizou o pasado 2 de agosto.

O 9 de setembro abriuse expediente disciplinario que concluíu co seu despedimento o 27 de setembro de 2022. Aínda que o traballador non negou os feitos, xustificou a súa actuación sinalando que ese día a súa xornada laboral era de 11 horas e 59 minutos, superando en 3 horas a xornada establecida.

Jesús Miguel denunciou reiteradamente á empresa os erros na súa nómina, especialmente no pago das horas extraordinarias, e tamén lle comunicou á empresa o incumprimento doutras obrigas relacionadas coa xornada laboral establecidas no Convenio Colectivo de aplicación (II Convenio Colectivo para o transporte de enfermos e accidentados en ambulancia na Comunidade Autónoma de Estremadura). Ante a falta de resolución das súas reclamacións, denunciou a empresa ante a Inspección de Traballo, mantendo unha comunicación continuada coa interventora adscrita, e mesmo foi informada do seu despedimento.

Por exemplo O despedimento foi declarado improcedente. O traballador recorreu ante o TSJ de Estremadura, que desestimou o recurso, confirmando a sentenza do Xulgado do Social.

D. Jesús Miguel formalizou o recurso para a unificación de doutrina, argumentando a contradición entre a sentenza recorrida e a ditada pola Sala do Social do TSJ do País Vasco, do 14 de setembro de 2004, recurso 1350/2004.

A cuestión prevista Consistiu en determinar se o despedimento debía ser tipificado como nulo por vulnerar os seus dereitos fundamentais, concretamente a garantía da indemnización.

O Tribunal Supremo declarou deserto o despedimento ao considerar que a empresa vulnerou o dereito fundamental do traballador á tutela xudicial efectiva na súa vertente de garantía de indemnización. Este principio protexe ao traballador de represalias por emprender accións xudiciais ou extraxudiciais, como denunciar infraccións laborais ou acudir á Inspección de Traballo. Neste caso, Jesús Miguel denunciara irregularidades na súa xornada e nómina, ademais de comunicar o despedimento á inspección. O traballador aportou probas suficientes de que o despedimento foi unha represalia, polas súas continuas denuncias e as súas queixas ante a Inspección de Traballo. A empresa non demostrou que o despedimento respondese unicamente a graves incumprimentos contractuais.

O fracaso estima o recurso interposto pola traballadora, revogou a sentenza do tribunal inferior e declarou a nulidade do despedimento por considerar que se trataba de represalia polo exercicio dos seus dereitos laborais, vulnerando o seu dereito fundamental á tutela xudicial efectiva e á garantía da indemnización. Como consecuencia, ordenouse a inmediata reincorporación do traballador, perdéndose o pago do salario ata a súa reincorporación. Ademais, a empresa foi condenada a indemnizar ao traballador con 6.000 euros pola vulneración dos seus dereitos fundamentais, recoñecendo que o despedimento foi unha reacción ilexítima polas anteriores reclamacións do empregado.